Moneta tygodnia

[AI] Moneta tygodnia - Gen. bryg. Stanisław F. Sosabowski

Dzisiejsza moneta tygodnia upamiętnia postać generała brygady Stanisława Franciszka Sosabowskiego, dowódcy 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Emisja ta nawiązuje do szlaku bojowego polskich spadochroniarzy, którzy jesienią 1944 roku wzięli udział w operacji Market Garden, walcząc w rejonie holenderskiego Driel.

Historia i kontekst

Stanisław Sosabowski urodził się w 1892 roku w Stanisławowie. Przeszedł bogatą drogę wojskową – od służby w armii austro-węgierskiej w czasie I wojny światowej, przez udział w obronie Warszawy we wrześniu 1939 roku, aż po przedostanie się do Wielkiej Brytanii. To tam w Szkocji zorganizował pierwszą polską jednostkę powietrzno-desantową, przekształconą w 1. Samodzielną Brygadę Spadochronową. Mimo sceptyczności wobec brytyjskich planów operacyjnych, jego żołnierze zostali zrzuceni pod Driel, gdzie wykazali się ogromnym męstwem, osłaniając odwrót wojsk alianckich.

Co przedstawia moneta?

Za projekt awersu i rewersu odpowiada Robert Kotowicz. Kompozycja monetarna w czytelny sposób nawiązuje do formacji spadochronowej oraz biografii dowódcy. Awers przedstawia w centralnej części wizerunek Bojowego Znaku Spadochronowego. Po lewej stronie umieszczono stylizowaną czaszę spadochronu wraz z sylwetką skoczka, natomiast u góry widoczne są sylwetki dwóch samolotów. Z prawej strony znajduje się godło Rzeczypospolitej Polskiej, pod którym umieszczono nominał ZŁ 10. Całość otacza napis RZECZPOSPOLITA POLSKA oraz rok emisji 2004, a pod łapą orła widnieje znak mennicy. Rewers monety skupia się na postaci generała. Z prawej strony zaprezentowano popiersie Stanisława F. Sosabowskiego w mundurze i berecie. Lewa strona rewersu kontynuuje motyw desantowy ze stylizowanymi postaciami spadochroniarzy i samolotów w tle. U dołu umieszczono napis z imieniem, nazwiskiem oraz datami życia generała: 1892-1967.

Parametry i emisja

Okazjonalna moneta dziesięciozłotowa została wyemitowana 17 listopada 2004 roku w nakładzie 56 000 sztuk. Numizmat bito stemplem lustrzanym z srebra próby 925. Jego masa wynosi 14,14 grama, przy średnicy wynoszącej 32 milimetry. Cena emisyjna wynosiła wówczas 50 zł.

Znaczenie numizmatyczne i historyczne

Wprowadzenie do obiegu tej monety stanowi istotny element upamiętnienia polskich sił zbrojnych na Zachodzie oraz dowódców, których decyzje i niezależność myślenia kształtowały losy polskich żołnierzy na frontach II wojny światowej. Numizmat ten łączy w sobie kunszt polskiej medalierskiej szkoły projektowej z hołdem złożonym formacji spadochronowej.